W procesie wytwarzania wyrobów wiele czynności kreuje się przy użyciu materiałów, które nie pozostają w gotowym produkcie. Służą one do przygotowania elementów, prowadzenia obróbki, zabezpieczania powierzchni lub wykonywania prac montażowych. Ich wyselekcjonowanie nie za każdym razem jest niewątpliwy, ponieważ podobne materiały mogą zachowywać się inaczej w zależności od podłoża, temperatury czy sposobu zastosowania.
Materiały dla zakładów produkcyjnych są dlatego częścią organizacji pracy, a nie jedynie wyposażenia magazynu. W praktyce znaczenie ma też to, jak na prawdę często konkretny produkt jest używany i w jaki sposób operator pobiera go ze stanowiska. Przy pojedynczych operacjach różnice mogą być trudne do zauważenia, jednak przy sporej liczbie powtarzanych czynności bardzo szybko pojawiają się problemy powiązane ze zwiększonym zużyciem, obowiązkiem częstszej podmiany albo wydłużeniem czasu pracy.
Jednym z bardzo istotnych etapów jest określenie warunków, w których materiał będzie wykorzystywany. Produkty do procesów produkcyjnych mogą być przeznaczone do określonych powierzchni lub sposobności aplikacji, dlatego przed ich zastosowaniem trzeba uwzględnić charakter wykonywanej operacji. Przy obróbce znaczenie może mieć twardość materiału i ilość usuwanego tworzywa, jednak przy łączeniu ważny jest rodzaj powierzchni oraz czas niezbędny do stworzenia następnej czynności. Też sposób pracy ma znaczenie. Materiał używany ręcznie podlega innym ograniczeniom niż ten współpracujący z urządzeniem albo linią automatyczną. Czasem rozwiązanie odpowiednie przy małej liczbie elementów staje się niewygodne przy produkcji seryjnej, ponieważ wymaga zbyt częstego przygotowywania, czyszczenia lub podmiany.
Wśród materiałów stosowanych w różnorakich procesach znajdują się materiały ścierne, taśmy, kleje, których zadania mogą w znacznym stopniu się od siebie różnić. Materiały ścierne stosuje się między innymi do usuwania nierówności, obróbki krawędzi oraz przygotowania powierzchni. W tym przypadku ważne są takie cechy jak rodzaj zastosowanego ziarna, jego gradacja i konstrukcja materiału nośnego. Taśmy mogą być wykorzystywane podczas maskowania, czasowego mocowania elementów, ochrony powierzchni albo wykonywania połączeń. Ich właściwości należy odnosić do rodzaju podłoża oraz czasu, przez jaki pozostają na danym elemencie. Kleje także dobiera się zależnie od materiałów, które mają zostać połączone, sposobu nakładania a także warunków występujących w trakcie pracy. Sam fakt, że dwa produkty należą do tej samej dziedzinie, nie oznacza więc, że mogą być stosowane zamiennie w każdej operacji.
W zakładzie usługowym znaczenie ma także sposób kontrolowania zużycia materiałów. Przydatne informacje można pozyskać, obserwując, ile produktu w rzeczywistości jest potrzebne do zaprojektowania określonej liczby operacji. Sama wielkość opakowania nie mówi bowiem, jak długo materiał będzie wykorzystywany na konkretnym stanowisku. Warto uwzględnić również odpady powstające podczas docinania, podmiany albo przygotowania produktu do pracy. Osobną kwestią pozostają warunki magazynowania. Niektóre materiały wymagają ochrony przed wilgocią, wysoką temperaturą, zabrudzeniem albo długotrwałym dostępem powietrza. Wprowadzenie takich zasad do codziennej organizacji nie zmienia charakteru samego procesu, ale wpływa na sposób gospodarowania materiałami i daje możliwość dokładniej określić rzeczywiste zapotrzebowanie poszczególnych stanowisk.
Zobacz także: brzeszczoty do cięcia metalu.