Kontrola jakości elementów konstrukcyjnych i urządzeń technicznych stanowi niezwykle ważny odcinek w procesie produkcji oraz eksploatacji instalacji przemysłowych. W wielu branżach konieczne jest sprawdzenie parametrów materiałów bez ingerowania w ich strukturę, ażeby nie zachwiać ich właściwości użytkowych. Właśnie w tym celu rozwinięto badania nieniszczące w przemyśle, które pozwalają przeanalizować spoiny, odlewy, rurociągi czy elementy maszyn bez konieczności ich demontażu albo trwałego uszkodzenia.
Metody te znajdują użycie między innymi w energetyce, budownictwie, przemyśle chemicznym oraz w sektorze transportowym, gdzie niezawodność konstrukcji ma kluczowe znaczenie dla ciągłości pracy i spełnienia zaleceń technicznych.
Jedną z technik używanych w ramach tego obszaru są badania radiograficzne RT, które wykorzystują promieniowanie do uzyskania obrazu wewnętrznej struktury badanego detalu. Metoda ta umożliwia wykrywanie nieciągłości materiałowych, takich jak pęknięcia, wtrącenia czy porowatość, które mogą powstać na etapie produkcji albo podczas eksploatacji. Dzięki zastosowaniu odpowiednich detektorów a także systemów rejestrujących możliwe jest zyskanie dokumentacji w postaci zdjęć radiograficznych, stanowiących podstawę do dalszej analizy. W praktyce technika ta wymaga zachowania określonych procedur związanych z bezpieczeństwem pracy oraz precyzyjnego doboru parametrów ekspozycji, by wynik był czytelny i pozwalał na właściwą interpretację.
Ocena stanu materiałów i konstrukcji bez ich uszkadzania jest bardzo ważna nie tylko w kontekście odbiorów technicznych nowych instalacji, lecz też podczas przeglądów okresowych. Regularne kontrole umożliwiają monitorowanie przemian zachodzących w strukturze materiałów, które mogą być efektem zmęczenia, korozji lub działania wysokich temperatur i ciśnień. W współzależności od rodzaju badanego detalu a także jego przeznaczenia stosuje się różne techniki, w tym metody ultradźwiękowe, magnetyczno proszkowe czy penetracyjne, które wzajemnie się uzupełniają. Wybór dokładnie sprecyzowanej procedury zależy od rodzaju materiału, jego grubości oraz charakteru ewentualnych nieciągłości.
Rozwój technologii pomiarowych oraz cyfrowych systemów analizy danych sprawia, że badania nieniszczące w przemyśle są coraz bardziej precyzyjne i umożliwiają szybsze przetwarzanie rezultatów. Cyfrowa archiwizacja obrazów a także raportów pozwala na porównywanie wyników z różnych okresów eksploatacji, co ułatwia planowanie działań serwisowych i modernizacyjnych. Badania radiograficzne RT a także inne metody diagnostyczne stanowią element systemów testom jakości, których misją jest rzetelna ocena stanu materiałów i konstrukcji bez ich uszkadzania, przy jednoczesnym zachowaniu założeń standardów technicznych i przepisów branżowych.
Źródło: badania radiograficzne Kraków.